LXML Sepon Preserves Thousands of Years of Lao Cultural Heritage

LXML Sepon Preserves Thousands of Years of Lao Cultural Heritage

10 August 2022

 

Today, Lane Xang Minerals Limited Sepon (LXML) presented 1320 culturally significant historical artifacts to the Lao Government – made from stone, copper, iron, ceramics, and gems – the items were discovered in the area surrounding Sepon mine by dedicated teams of archaeologists.

Since 2008, LXML has invested over US$1.6 million preserving thousands of years of Lao history and heritage through an archaeological research program with the Department of Heritage (DoH) of the Ministry of Information, Culture and Tourism, the National University of Laos, and James Cook University of Australia. The program sponsors fieldwork uniting a unique community at local, national, and international levels. Volunteers from Vientiane and Savannakhet, local villagers, Australian and Lao university students, archaeologists, and Lao officials cooperate closely together to conduct research.

ທ່ານ ສະໝານ ອະເນກາ – ຜູ້ອຳນວຍການໃຫຍ່ ບໍລິສັດ ລຊມລ (ທີ 2 ຂວາ) ແລະ ທ່ານພະຂັນໄຊ ສີຄັນໄຊ ຫົວໜ້າກົມມໍລະດົກກະຊວງຖະແຫຼງຂ່າວ, ວັດທະນະທຳ ແລະ ທ່ອງທ່ຽວ (ທີ 2 ຊ້າຍ) ໄດ້ລົງນາມໃນບົດບັນທຶກຄວາມເຂົ້າໃຈ ໃນການສຶກສາທາງບູຮານວິທະຍາ ແລະ ປົກປັກຮັກສາມໍລະດົກວັດທະນາທໍາ ແລະ ມອບຮັບວັດຖຸບູຮານກວ່າ 1320 ລາຍການ ໃຫ້ແກ່ພາກລັດ ໂດຍການເປັນສັກຂີພິຍານຂອງທ່ານ ວັນສີ ກົວມົວ, ຮອງລັດຖະມົນຕີກະຊວງຖະແຫຼງຂ່າວ, ວັດທະນະທຳ ແລະ ທ່ອງທ່ຽວ (ດ້ານຫຼັງຂວາ) ແລະ ທ່ານ ສົມບູນ ຣາຊະສົມບັດ, ທີ່ປຶກສາກິດຕິມະສັກ ບໍລິສັດ ລຊມລ (ດ້ານຫຼັງຊ້າຍ). / Mr Saman Aneka, LXML Managing Director (2nd right) and Mr Phakhanxay Sikhanxay, Director General of Heritage Department, Ministry of Information, Culture and Tourism (2nd left) signed MoU on Archaeological Research and Conservation and handed more than 1320 artifacts to the government witnessed by Mr Vansy Kuamua (right on back row), Deputy Minister of Information, Culture and Tourism and Mr Somboun Rasasombath, LXML Executive Advisor (left on back row).

Mr Vansy Kuamua, Deputy Minister of Information, Culture and Tourism and officials from Savannakhet and Vilabouly joined the handover ceremony in Vientiane, acknowledging LXML’s respect for Lao cultural heritage and the importance of preserving cultural sites to promote tourism.

Mr Saman Aneka, LXML Managing Director handed over 1320 artifacts to Mr Phakhanxay Sikhanxay, Director General of Heritage Department, Ministry of Information, Culture and Tourism.

The items will be placed on display at the Lao National Museum, Savannakhet Museum, Vilabouly Cultural Hall and Heritage Department. LXML also handed over 7,881 artifacts in 2019 and 280 in February 2022 to the Lao Government and provided 144 million LAK to build display cabinets for the Lao National Museum.

The two parties signed a Memorandum of Understanding (MOU) to reinforce principles for future cooperation in the preservation of cultural heritage.

“Today marks over a decade of cooperation with the Ministry of Information and Culture. This is a significant milestone in LXML’s partnership,” said Mr Saman Aneka, LXML Managing Director. “LXML is committed to working hand in hand with our ministry counterparts for at least another ten years until mine closure to protect and preserve Lao cultural heritage.”

Remarkable discoveries of artefacts and heritage sites in the area surrounding Sepon mine open a door into fascinating ancient civilizations to show us how our ancestors lived thousands of years ago. In March 2018, a team of archaeologists discovered evidence of more than 200 ancient mine shafts dating back over 3,000 years. Some of the items discovered date back almost ten thousand years.

ທ່ານ ສະໝານ ອະເນກາ – ຜູ້ອຳນວຍການໃຫຍ່ ບໍລິສັດ ລຊມລ (ທີ 2 ຂວາ) ແລະ ທ່ານພະຂັນໄຊ ສີຄັນໄຊ ຫົວໜ້າກົມມໍລະດົກກະຊວງຖະແຫຼງຂ່າວ, ວັດທະນະທຳ ແລະ ທ່ອງທ່ຽວ (ທີ 2 ຊ້າຍ) ໄດ້ລົງນາມໃນບົດບັນທຶກຄວາມເຂົ້າໃຈ ໃນການສຶກສາທາງບູຮານວິທະຍາ ແລະ ປົກປັກຮັກສາມໍລະດົກວັດທະນາທໍາ ໂດຍການເປັນສັກຂີພິຍານຂອງທ່ານ ວັນສີ ກົວມົວ, ຮອງລັດຖະມົນຕີກະຊວງຖະແຫຼງຂ່າວ, ວັດທະນະທຳ ແລະ ທ່ອງທ່ຽວ, ຜູ້ຕາງໜ້າຈາກສູນກາງ, ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ ແລະ ເມືອງວິລະບູລີ. / Mr Saman Aneka, LXML Managing Director (2nd right) and Mr Phakhanxay Sikhanxay, Director General of Heritage Department, Ministry of Information, Culture and Tourism (2nd left) signed MoU on Archaeological Research and Conservation witnessed by Mr Vansy Kuamua, Deputy Minister of Information, Culture and Tourism and delegates from central, Savannakhet province and Vilabouly district.

Mining has been essential in the development of human society throughout history. Vilabouly is acknowledged internationally as one of the first mining and metallurgy sites in Southeast Asia.  Ancient mining practices continued there until about 1,300 years ago, (700 AD), where people excavated rich copper ore and refined it in Peun Baolo and Thong Na-Gneuak (Dragon or “Naga Serpent” Field).

Other artifacts include mining equipment such as wooden ladders, pulleys, mallets, painted bamboo baskets, and rope made from lianas; a large ‘Dong Son’ bronze era drum currently on display at the National Museum in Vientiane; and crucibles, copper ingots, jewellery, ceremonial items, weapons, pottery, and other artefacts highlighting Lao PDR’s pivotal place in regional history.


ບໍ​ລິ​ສັດ ລ້ານ​ຊ້າງ ມີ​ເນ​ໂຣນ​ສ໌ ລິ​ມິ​ເຕັດ ປົກ​ປັກ​ຮັກ​ສ​າ​ມໍ​ລະ​ດົກ​​ທາງວັດ​ທະ​ນະ​ທຳ ທີ່​ມີ​ອາ​ຍຸຫຼາຍ​ພັນ​ປີ

10 ກຸມ​ພາ 2022

 

ມື້ນີ້, ບໍ​ລິ​ສັດ ລ້ານ​ຊ້າງ ມິ​ເນ​ໂຣນ​ສ໌ ລິ​ມິ​ເຕັດ (ລ​ຊມ​ລ) ບໍ່​ຄຳ-ທອງ​ເຊ​ໂປນ ໄດ້​ມອບ​ວັດ​ຖຸ​ບູ​ຮານ 1320 ລາຍ​ການ​ ທີ່ຄົ້ນ​ພົບ​ໃນ​ເຂດ​ບໍ່​ຄຳ-ທອງ​ເຊ​ໂປນ ໂດຍ​ທີມ​ງານ​ນັກ​ບູ​ຮານ​ວິ​ທະ​ຍາ​ທີ່​ທຸ້ມ​ເທ ໃຫ້​ແກ່​ລັດ​ຖະ​ບານ​ລາວ. ວັດ​ຖຸ​ບູ​ຮານ​ເຫຼົ່າ​ນີ້ປະ​ກອ​ບ​ ດ້ວຍເຄື່ອ​ງ​ທີ່​ເຮັດ​ຈາກ ຫີນ, ທອງ, ເຫຼັກ, ເຄື່ອງ​ປັ້ນ​ດິນ​ເຜົາ, ເບົ້າຫຼອມ ແລະ ແກ້ວ. ​

ນັບ​ຕັ້ງ​ແຕ່​ປີ 2008, ​ລ​ຊມ​ລ ໄດ້​ລົງ​ທຶນກວ່າ US$1,6 ລ້ານ​ ເຂົ້າ​ໃສ່​ໃນ​ການ​ສະ​ໜັບ​ສະ​ໜູນ​ໃຫ້​ແກ່​ການ​ອະ​ນຸ​ລັກ​ມໍ​ລະ​ດົກ​ທາງ​ປະ​ຫວັດ​ສາດ ແລະ ວັດ​ທະ​ນະ​ທຳ​ລາວ ທີ່​ມີ​ດົນ​ກວ່າ 3.000 ປີ ໂດຍ​ຜ່ານ​ການ​ຮ່ວມ​ມື​ກັບ ກົມ​ມໍ​ລະ​ດົກ, ກະ​ຊວງ​ຖະ​ແຫຼງ​ຂ່າວ, ວັດ​ທະ​ນະ​ທຳ ແລະ ທ່ອງ​ທ່ຽວ, ມະ​ຫາ​ວິ​ທະ​ຍາ​ໄລ​ແຫ່ງ​ຊາດ​ລາວ ແລະ ມະ​ຫາ​ວິທະ​ຍາ​ໄລ​ ເຈມ​ສ໌​ຄຸກ ຂອງ​ປະ​ເທດ​ອົດ​ສະ​ຕ​ຣາ​ລີ. ການຮ່ວມມືດັ່ງກ່າວ ໄດ້ສະໜັບສະໜູນວຽກງານພາກສະໜາມ ທີ່ມີລັກສະນະພິເສດໃນລະດັບຊຸມຊົນທ້ອງຖິ່ນ, ລະດັບປະເທດ ແລະ ສາກົນ ເຊິ່ງໄດ້ມີອາສາສະໝັກທີ່ເປັນນັກສຶກສາຈາກນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, ຊຸມຊົນທ້ອງຖິ່ນ, ປະເທດອົດສະຕຣາລີ, ນັກບູຮານວິ​ທະ​ຍາ, ແລະ ເຈົ້າໜ້າທີ່ຈາກກົມມໍລະດົກປະຈຳຢູ່ບໍ່ຄຳ-ທອງ ເຊໂປນ ໄດ້ຮ່ວມມືກັນຢ່າງໃກ້ຊິດ ໃນວຽກງານສຶກສາ-ຄົ້ນຄວ້າ​ບູ​ຮານ​ວິ​ທະ​ຍາ ແລະ ເຜີຍ​ແຜ່​ຜົນ​ການ​ຄົ້ນ​ຄວ້າ​ສູ່​ເວ​ທີ​ສາ​ກົນ.

ທ່ານ ວັນ​ສີ ກົ​ວມົວ ຮອງລັດ​ຖະ​ມົນ​ຕີ​ກະ​ຊວງ​ຖະ​ແຫຼງ​ຂ່າວ, ວັດ​ທະ​ນະ​ທຳ ແລະ ທ່ອງ​ທ່ຽວ ແລະ ເຈົ້າ​ໜ້າ​ທີ່ ຈາກ​ແຂວງ​ສະ​ຫວັນ​ນະ​ເຂດ ແລະ ເມືອງວິ​ລະ​ບູ​ລີ ກໍ່​ໄດ້​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ພິ​ທີ​ມອບ​ຮັບ​ໃນ​ຄັ້ງ​ນີ້ ທີ່​ນະ​ຄອນຫຼວງວຽງ​ຈັນ ໂດຍ​ໄດ້​ຮັບ​ຮູ້ ແລະ ຍ້ອງ​ຍໍ​ຊົມ​ເຊີຍ​ບໍ​ລິ​ສັດ ໃນການ​ສະ​ໜັບ​ສະ​ໜູນ​ ​ທີ່​ມີ​ມາ​ຢ່າງຍາວ​​ນານ​ໃນ​ການ​ປົກ​ປັກ​ຮັກ​ສາ​ມໍ​ລະ​ດົກ​ວັດ​ທະ​ນະ​ທຳ ແລະ ເຫັນ​ໄດ້​ຄວາມ​ສຳ​ຄັນ​ໃນ​ການ​ສືບ​ຕໍ່​ປົກ​ປັກ​ຮັກ​ສາ​ສະ​ຖານ​ທີ່​ວັດ​ທະ​ນະ​ທຳ​ເພື່ອ​ສົ່ງ​ເສີມ​ການ​ທ່ອງ​ທ່ຽວ​ຢູ່​ໃນ ສ​ປ​ປ ລາວ.

ທ່ານ ສະໝານ ອະເນກາ – ຜູ້ອຳນວຍການໃຫຍ່ ບໍລິສັດ ລຊມລ (ຂວາ) ມອບຕູ້ວາງສະແດງວັດຖຸບູຮານ ໃຫ້ແກ່ ທ່ານນາງ ວັນເພັງ ແກ້ວປັນຍາ, ອຳນວຍການຫໍພິພິດຕະພັນແຫ່ງຊາດ ມູນຄ່າ 144 ລ້ານກີບ. / Mr Saman Aneka, LXML Managing Director handed artefact display cabinets to Ms Vanpheng Keopanya, Director of Lao National Museum valued over 144 million LAK.

ທ່ານ ສະໝານ ອະເນກາ – ຜູ້ອຳນວຍການໃຫຍ່ ​ບໍ​ລິ​ສັດ ລ​ຊມ​ລ ໄດ້ມອບວັດຖຸບູຮານດັ່ງກ່າວ ຈຳ​ນວນ 1320 ລາຍ​ການໃຫ້ແກ່ ທ່ານພະ​ຂັນ​ໄຊ ສີ​ຄັນ​ໄຊ ຫົວ​ໜ້າ​ກົມ​ມໍ​ລະ​ດົ​ກ​ກະ​ຊວງ​ຖະ​ແຫຼງ​ຂ່າວ, ວັດ​ທະ​ນະ​ທຳ ແລະ ທ່ອງ​ທ່ຽວ.

ວັດ​ຖຸ​ບູ​ຮານ​ເຫຼົ່າ​ນີ້​ຈະ​ໄດ້​ນຳ​ໄປ​ຈັດ​ວາງ​ສະ​ແດງເພື່ອ​ການ​ຮ​ຽນ​ຮູ້​ຢູ່​ທີ່ ຫໍພິພິດທະພັນແຫ່ງຊາດ, ຫໍພິພິດທະພັນແຂວງສະຫວັນນະເຂດ, ຫໍ​ວັດ​ທະ​ນະ​ທຳ​ເມືອງວິ​ລະ​ບູ​ລີ ແລະ ​ກົມ​ມໍ​ລະ​ດົກ​. ບໍ​ລິ​ສັດ ລ​ຊມ​ລ ໄດ້​ມອບ​ວັດ​ຖຸ​ບູ​ຮານຫຼາຍກວ່າ 7881 ລາຍ​ການ​ໃນ​ປີ 2019, ແລະ 208 ລາຍ​ການ​ໃນ​ເດືອນ​ກຸມ​ພາ 2022 ໃຫ້​ແກ່​ລັດ​ຖະ​ບານ​ລາວ ແລະ ສະ​ໜອງ​ຕູ້​ວາງ​ສະ​ແດງວັດ​ຖຸ​ບູ​ຮານ​ມູນ​ຄ່າກວ່າ 144 ລ້ານ​ກີບ ໃຫ້​ແກ່​ຫໍ​ພິ​ພິ​ດຕະ​ພັນ​ແຫ່ງ​ຊາດລາວ.

ທັງ​ສອງ​ຝ່າຍ​ໄດ້​ລົງ​ນາ​ມ​ໃນ​ບົດ​ບັນ​ທຶກ​ຄວາມ​ເຂົ້າ​ໃຈ ເພື່ອເສີມ​ຂະ​ຫຍາຍ​ບັນ​ດາຫຼັກ​ການ​ຮ່ວມ​ມືໃນ​ການ​ປົກ​ປັກ​ຮັກ​ສາ​ມໍ​ລະ​ດົກ​ວັດ​ທະ​ນະ​ທຳ​ໃນ​ອະ​ນາ​ຄົດ.

ທ່ານ ສະ​ໝານ​ ອະ​ເນ​ກາ ຜູ້​ອຳ​ນວຍ​ການ​ໃຫຍ່ ບໍ​ລິ​ສັດ ລ​ຊມ​ລ ໄດ້​ກ່າວ​ວ່າ: “ມື້ນີ້ ເປັນ​ນິ​ມິດ​ໝາຍ​ອັນ​ດີ​ຂອງ​ການ​ຮ່ວມ​ຫຼາຍກວ່າ​ໜຶ່ງ​ທົດ​ສະ​ວັດ ກັບ​ກະ​ຊວງ​ຖະ​ແຫຼງ​ຂ່າວ, ວັດ​ຖະ​ນະ​ທຳ ແລະ ທ່ອງ​ທ່ຽວ. ນີ້​ເປັນ​ຂີດ​ໝາຍ​ທີ່​ສຳ​ຄັນ​ໃນ​ການ​ເປັນ​ຄູ່​ຮ່ວມ​ງານ​ຂອງ ລ​ຊມ​ລ. ບໍ​ລິ​ສດ ລ​ຊມ​ລ ມຸ່ງ​ໝັ້ນ​ໃນ​ການ​ເຮັດ​ວຽກ​ຢ່າງ​ໃກ້​ຊິດ​ ກັບ​ຄູ່​ຮ່ວມ​ງານຂອງ​ກະ​ຊວງ ອີກ​ຢ່າງ​ໜ້ອຍ​ສິບ​ປີ ຈົນ​ກວ່າ​ຈະ​ສິ້ນ​ສຸດ​ອາ​ຍຸ​ການບໍ່​ແຮ່ ເພື່ອ​ປົກ​ປັກ​ຮັກ​ສາ​ມໍ​ລະ​ດົກ​ວັດ​ທະ​ນະ​ທຳ​ລາວ.

​ກາ​ນ​ຄົ້ນ​ພົບ​ວັດ​ຖຸ​ບູ​ຮານ ແລະ ແຫຼ່ງ​ບູ​ຮານ​ວິ​ທະ​ຍາ​ທີ່​ສຳ​ຄັນ​ເຫຼົ່າ​ນີ້ ໃນ​ຂົງເຂດອ້ອມ​ຂ້າງບໍ່​ຄຳ-ທອງ​ເຊ​ໂປນ ໄດ້​ເປີດ​ປະ​ຕູ​ສູ່ຄວາມ​ສີ​ວິ​ໄລ​ຂອງອາ​ລິ​ຍະ​ທຳ​ບູ​ຮານ​ທີ່​ໜ້າ​ຕື່ນ​ເຕັ້ນ ທີ່​ສະ​ແດງ​ໃຫ້​ພວກ​ເຮົາ​ເຫັນ​ວ່າ ບັນ​ພະ​ບູ​ລຸດ​ຂອງ​ພວກ​ເຮົາ​ໄດ້​​ມີ​ຊີ​ວິດ​ຢູ່ແນວ​ໃດ​ໃນຫຼາຍ​ພັນ​ປີ​ກ່ອນ​ໜ້າ​ນີ້. ໃນ​ເດືອນ ມີ​ນາ 2018, ຄະ​ນະ​ບູ​ຮານ​ວິ​ທະ​ຍາ ໄດ້​ຄົ້ນ​ພົບ​ໄມ້​ຄຳ-ກັນ​ພັງ​ຢູ່​ໃນ​ຂຸມ​ສ້າງ​ບໍ່​ແຮ່​ທອງ​ໃນ​ສະ​​ໄໝ​ບູ​ຮານຫຼາຍກວ່າ 200 ຂຸມ​ບໍ່ ທີ່​ມີ​ອາ​ຍຸຫຼາຍກວ່າ 3000 ປີ​ກ່ອນໜ້​າ​ນີ້ ແລະ ບາງ​ລາຍ​ການກໍ່​ມີ​ອາ​ຍຸຫຼາຍກວ່າ​ສິບ​ພັນ​ປີ.

ທ່ານ ປອ ທອງລິດ ຫຼວງໂຄດ, ຮອງຫົວໜ້າກົມມໍລະດົກ (ທີ 2 ຂວາ) ໄດ້ອະທິບາຍເບື້ອງເລິກກ່ຽວກັບວັດທຸບູຮານແຕ່ລະລາຍການໃຫ້ແກ່ຜູ້ເຂົ້າຮ່ວມພິທີມອບຮັບ. / Dr Thonglith Luangkhot, Deputy Director General of Heritage Department (2nd right) provides an insight knowledge on each artefact to participants.

ການ​ຂຸດ​ຄົ້ນ​ບໍ່​ແຮ່ມີ​ຄວາມ​ສຳ​ຄັນ​ຕະຫຼອດໄລ​ຍະປະ​ຫວັດ​ສາດ​ການ​ພັດ​ທະ​ນາ​ຂອງ​ມະ​ນຸດ. ເມືອງວິ​ລະ​ບູ​ລີ ຖືກ​ຮັບ​ຮູ້​ໃນ​ລະ​ດັບ​ສາ​ກົນວ່າ ​ເປັນໜຶ່ງ​ໃນ​ເຂດທຳ​ອິດທີ່​ມີ​ການ​ຂຸດ​ຄົ້ນ​ບໍ່​ແ​ຮ່ ແລະ ສະ​ຖານ​ທີ່​ໂລ​ຫະ​ກິດ ​ຢູ່ ໃນ​ພາກ​ພື້ນ​ອາ​ຊີ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​ສ່ຽງ​ໃຕ້. ການ​ຂຸດ​ຄົ້ນ-ປຸງ​ແຕ່ງ​ແຮ່​ທາດ​ໃນ​ສະ​ໄໝ​ບູ​ຮານ​ຢູ່​ໃນ​ຂົງ​ເຂດ​ນີ້ ແມ່ນ​ໄດ້​ສືບ​ຕໍ່​ປະ​ຕິ​ບັດ​ກັນ​ມາ​ຈົນ​ເຖິງ​ປະ​ມານ 1300 ປີ​ກ່ອນ (ຄ​ສ 700) ເຊິ່ງ ເປັນ​ໄລ​ຍະ​ທີ່ ຜູ້​ຄົນ​ໄດ້​ຂຸດ​ຄົ້ນ-ຫຼໍ່ຫຼອມ​ແຮ່​ທອງ​ທີ່​ອຸ​ດົມ​ສົມ​ບູນ​ຢູ່​ໃນ​ຈຸດ ‘ເປີ້ນເບົ້າຫຼໍ່’ ແລະ ຢູ່ທີ່ ‘ທົ່ງນາເງືອກ’.

ວັດຖຸບູຮານອື່ນໆທີ່ຄົ້ນຄົບໃນ​ບໍ​ລິເວນນີ້ ແມ່ນລວມມີອຸປະກອນນຳໃຊ້ໃນການຂຸດຄົ້ນແຮ່ ເຊັ່ນ: ຂັ້ນໄດໄມ້ກົມ ແລະ ລູກໝາກລໍ້-ລ໋ອກ, ໄມ້ຄ້ຳ, ກະຕ່າໄມ້ໄຜ່ ແລະ ເຊືອກຫວາຍ; ຄ້ອງບ້າງທອງສຳລິດ (ທອງເຫຼືອງ) ຈາກຍຸກທອງເຫຼືອງ ເຊິ່ງວາງສະແດງໄວ້ຢູ່ທີ່ຫໍພິພິດທະພັນແຫ່ງຊາດໃນປັດຈຸບັນ; ກ້ອນທອງ, ເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາ, ກະດິງທອງສຳລິດ, ເຄື່ອງປະດັບ, ເຄື່ອງໃຊ້ໃນພິທີກຳເສັ່ນໄຫວ້ ແລະ ວັດຖຸບູຮານອື່ນໆ ເຊິ່ງຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ປະເທດລາວໃນອະດີດ ເປັນສະຖານ​ທີ່ປະຫວັດສາດທີ່ສຳຄັນຍິ່ງໃນ ພາກພື້ນແຫ່ງນີ້.

©️Lane Xang Minerals Limited 2021. All Right Reserved.